Uzmanından ‘sınav kaygısı’ ile başa çıkmanın yolları

Uzman Psikolog Merve Sarsmaz imtihan telaşı ve bu korkuyla başa çıkılması için yapılabilecekler ile ilgili bilgi verdi. Sarsmaz, imtihan derdinin, kişinin gerçek dışı olumsuz niyetlerinin artmasına neden olan böylelikle bedensel duyumları artırarak dikkat dağıtan, verimli çalışmayı, öğrenmeyi ve öğrenilenlerin tesirli biçimde kullanılmasını zorlaştıran bir uyarılma durumu olduğunu söyledi.

Sınav telaşının ailenin beklentisi, baskı seviyesi, kıyaslama ve eleştirel davranışlardan kaynaklanabileceğini tabir eden Sarsmaz, “Sınav derdi kişinin imtihana yüklediği manadan da kaynaklanabilir. Unutulmaması gereken en değerli şey, imtihanın sizin ‘kim’ olduğunuzu ölçmediği ve değiştiremeyeceği gerçeğidir. İmtihan telaşı yaşayanların, çarpıntı, ateş basması, nefes darlığı, titreme, mide ağrısı üzere fizikî meselelerin yanı sıra; gerçek dışı düşünme, duygulanım dalgalanmalarıyla baş etmekte zorluk ve yetersizlik hissi üzere ruhsal yansımaları olabilir. İmtihan telaşı yaşayan öğrencilerin, zihinlerinden geçen dertli ve gerçek dışı fikirlere gerçekçi ve çok istikametli yanıtlar vermesi, yaşadıkları tecrübelerden ispatlar sunması yani seçeneklerini genişletmesi bu niyetlerle baş etmeyi kolaylaştırmaktadır” diye konuştu. 

YAPILACAKLARI SIRALADI

Kaygıyı bastırmak yerine, onu kabul edip tanımanın ve imtihan sırasında denetimin kişinin kendisinde olduğunu hatırlatmasının kıymetli olduğunu vurgulayan Sarsmaz, imtihan tasasıyla baş etmek için yapılacakları şu formda sıraladı:

“Tüm rutinleri muhafazaya ve alışkanlıkların dışına çıkmamaya çalışmalı, imtihandan evvel kesinlikle imtihan yeri ziyaret edilmeli, imtihandan iki gün evvel çalışmaya son verilmeli, imtihan öncesi son günler rahat geçirilmelidir. İmtihana giriş evrakları evvelki günlerden hazırlanmalı, imtihan öncesi bedensel ve zihinsel yorucu aktivitelerden uzaklaşılmalı, imtihan gecesi âlâ uyunmalı ve bunun için uykudan evvel gevşetici uygulamalar yapılmalıdır. İmtihana girecek çocuklarımız imtihan günü kahvaltı rutinini değiştirmemeli, imtihan günü rahat kıyafetler tercih etmeli, imtihan yerine gitmek için yola erken çıkmalı. İmtihan anında derdin bedensel belirtilerini rahatlatmak için ise yavaş ve derin nefesler almalı, imtihan anında yaşanabilecek dikkat dağınıklığında birkaç saniyelik küçük molalar vererek dikkati yine toparlamaya çalışılmalıdır.”

Deneme imtihanlarında kullanılan sistemin dışına çıkılmadan tıpkı sistem ve soru çözme nizamının sürdürülmesi gerektiğini belirten Sarsmaz, “Çözülemeyen sorular fazla vakit kaybedilmeden işaretlenerek yeni bir soruya geçilmeli ve vakit kalırsa tekrar o soruya dönülmeli. Vakit kaybı ve kaydırma riskine karşı evvel soru kitapçığı, çabucak akabinde da karşılık kâğıdı işaretlenmeli. Ayrıyeten imtihana gidişi merasim merasimine dönüştürmemek tasanın artmaması için değerli adımlardan bir tanesi olarak sıralanabilir” sözlerini kullandı. 

AİLELERİN YAKLAŞIMI NASIL OLMALI?

Sarsmaz, ailelerin hudutların farkında olarak davranması ve imtihanı yüceltmemesi gerektiğini kaydederek, “Aileler çocuklarıyla olan bağlantısı artırıp his ve fikirlerini paylaşabilecekleri uygun ortamı yaratmalılar. Ayrıyeten, çocuklarına karşı empati duymalı ve onları desteklemeliler. Ailelerin, kıyaslama ve tenkitten kaçınmaları, olumlu geri bildirimler vermeleri, şartsız sevgi ortamı oluşturmaları ve beklenti seviyelerini gerçekçi hudutlarda tutmaları gerekmektedir” diye konuştu. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.